dini hikayeler

Hacı Bayram-ı Veli


Yıl: 1433, Yer: Edirne İhtiyar subaşı nefes nefese huzura çıkar, Padişahı selâmlar
-Engürü'deki şeyhi getirdik efendim!, Ama
-Aması ne?
-Bu zat söylendiği gibi etrafına çapulcu toplayan bir fitneci değil Aksine büyük bir âlim ve gönül ehli
-Nereden biliyorsun peki?

İhtiyar subaşı bunları değirmende ağartmadık gibilerden sakalını sıvazlayarak
'Şu kadarını söyliyeyim, kendisi Şeyh Hamideddin-i Veli Hazretleri'nin halifesi!
-Sen ne diyorsun!
-Geleceğimizi biliyordu Bizi yolda karşıladı Boynunu büküp bileklerini uzattı,
-Haydi evladım, zincirleyin beni!' dedi
-N'aptık biz Bir Allah dostunu zincire vurduk desene
-Vurmadık efendim Aksine yol boyu hizmet ettik
-Gönlünü hoşça tutaydınız
-Tutmaz mıyız

Beşikte Yatan Yiğit

II Murat:
-Ah Efendim!, Şu İstanbul'u fethetmeyi çok isterdim lâkin Bilmem nasip olur mu bize?'
Hacı Bayram Hazretleri bir müddet sessiz kalır, tefekküre dalar
-Hayır sultanım! Bunu ne sen görürsün, ne de ben!
Sonra ayağa kalkar, bir köşede mışıl mışıl uyuyan şehzadeyi (Fatih'i) işaret eder
-Ama!, Şu beşikte yatan yiğit ile bizim köse (Akşemseddin'e öyle derler) görse gerek!

Birbuçuk Mürid

Hacı Bayram Veli padişahın ısrarına rağmen dergâhına döner Sultan ilk günün ezikliği ile bir ferman çıkarır Onu ve onun talebelerini askerlik ve vergiden muaf tutar Ancak bir zaman sonra Ankara'nın mali dengesi bozulur Zira tahsildar hangi kapıyı çalsa, muhatapları
-Biz Hacı Bayram Hazretlerine intisaplıyız, derler
Hacı Bayram Hazretleri de bizârdır, Kanlıgöl mevkiine büyücek bir çadır kurar ve ahaliyi toplar Mübârek o gün celalli ve heybetli görünür Elinde koca bir bıçak vardır
-Ey benim sadık dervişlerim!, Şimdi sizleri kurban etsem gerek Haydi sıraya dizilin, girin çadıra!
Ortalık bir anda boşalır Sadece biri kadın, iki âşık gelir, takdire şâyan bir teslimiyetle boyunlarını uzatırlar Hacı Bayram hazretleri memurlara döner
-Bu ikisini yazın, başka talebem yok!, der
Gerisi vergilerini de öderler, askere de giderler

PIRLANTA PARÇALARI

Mübarek "Hiddet gözü kör eder" buyurur, "öfke aklı örter"
Efendimizin bir emrini yerine getirmek mi istiyorsunuz? Çocukların başını okşayın!
Çalışın! Zengin bile olsanız çalışın Boş gezenlerin arkadaşı şeytandır!
Ölümü çok hatırlayınız Hesabınızı, hesaba çekilmeden yapınız Dünya gamından kurtulmak isteyen kabristanlara gitsin
Alim ve velileri çokça ziyaret ediniz ki şefaatlerine kavuşasınız
Arkadaşlarınızın kusurları emanet gibidir Onları sır gibi saklayınız
Yazıcızâde Muhammed, Ahmed-i Bicân, Akbıyık Sultan, Üftâde Efendi ve Eşrefoğlu Rûmi gibi zirveler hep Hacı Bayram hazretlerinin dizi dibinde yetişirler Ama vekil olarak tek isim düşünürler:Akşemseddin!
Hacı Bayram-ı Velî'nin talebelerine nassîhatlerinden bâzıları şunlardır:
"İnsanların fitnesinden kurtulmak istiyorsanız, çarşı ve pazarlarda sık sık bulunmayınız"
"Hiddet ve kin, hakîkatleri gören gözleri kör eder Öfke, iyi düşünmeyi daraltır, yanıltır"
"Allahü teâlâya isyân yolunda, hiçbir kimseye yardım etmeyiniz"
"Küçük çocukları seviniz, başlarını okşayınız Onları sevindiriniz ki, Peygamber efendimizin emrini yerine getirmiş olasınız"
"Çarşıda ve câmi avlusunda bir şey yemeyiniz Yol ortasında durmayınız Ticâret erbâbının dükkânlarında uzun müddet oturmayınız"
"Hiçbir günâhı küçümsemeyin, çok çalışın Boş gezenler, zengin bile olsa, arkadaşları şeytan, kalbleri şeytanın konağı olur"
"Helâlinden kazanıp, ondan fakırlere cömertçe veriniz"
"Ölümü çok hatırlayınız Ölüm gelmeden hesâbınızı yapınız Tövbe ediniz ki, affa kavuşasınız"
"Dünyâ gamından, nefsin sıkıştırmasından hafifleyip kurtulmak istiyorsanız, kabristanları sık sık ziyâret ediniz"
"Ayıp ve kusurlarını gördüğünüz arkadaşlarınızın, komşularınızın, sırlarını ifşâ etmeyiniz Çünkü gördüğünüz bu sırlar, size emânettir Emânete hiyânet ise, çirkin bir harekettir"
"Âlim ve velîlerin kabirlerini ziyâret ediniz Zîrâ o büyükler, kendilerini ziyâret edenlere şefâat ederler"

HAKİKİ MUHABBET NEDİR?
Biribirlerine kırılan iki arkadaştan biri, uzun bir aradan sonra diğerinin kapısını çalar

-Kim o? diye seslenir içerdeki

-Benim, der kapıyı çalan

-Burada ikimize birlikte yer yok, diye cevap verir öbürü

Aradan uzunca bir zaman geçer Yeni bir umutla tekrar çalar sevdiği arkadaşının kapısını

-Kim o? diye sorar yine içerdeki

- Sen'im, der bu sefer Ve kapı sonuna kadar aralanır

Hz Mevlânâ da;

"Birisinin kalbinde taht kurmak, sevgisini kazanmak istiyorsanız, öylesine sevmelisiniz ki, benliğinizi bırakıp âdeta o olmalısınız" diye anlatır hakiki muhabbeti

Kaynak: Fazilet Takvimi, 2000

HAPİSHANEDE KILINAN NAMAZ
Horasan vâlisi Abdullah bin Tâhir, çok âdil biriydi Jandarmaları birkaç hırsız yakalamış, vâliye bildirmişlerdi Getirilirken hırsızlardan birisi kaçtı O sırada Hiratlı bir demirci, Nişapur'a gitmişti Demirciyi, gece eve giderken, jandarmalar yakaladılar ve diğer zanlılarla beraber vâliye çıkardılar Vâli dedi ki:
- Hepsini hapsedin!
Bir suçu olmayan demirci, hapishanede hemen abdest alıp, namaz kıldı Ellerini uzatıp:
''Yâ Rabbi! Bir suçum olmadığını ancak sen biliyorsun Beni bu zindandan ancak sen kurtarırsın!'' diye duâ etti Vâli uyurken rüyâsında dört kuvvetli kimse gelip, tahtını ters çevirecekleri zaman uykudan uyandı Hemen kalkıp, abdest aldı, iki rek'at namaz kıldı Tekrar uyudu Tekrar o dört kimsenin tahtını yıkmak üzere olduğunu gördü ve uyandı Kendisinde bir mazlumun âhı olduğunu anladı Vâli hemen hapishane müdürünü çağırtıp sordu:
- Acaba bu gece hapishanede mazlum birisi kalmış mı?
Müdür dedi ki:
- Bunu bilemem efendim Yanlız biri namaz kılıyor, çok duâ ediyor göz yaşları döküyor
- Hemen adamı buraya getiriniz Demirciyi vâlinin yanına getirdiler Vâli hâlini sorup, durumu anladı, ve dedi ki:
- Sizden özürdiliyorumHakkını helâl et ve şu bin gümüş hediyemi kabul et Herhangi bir arzun olunca bana gel! Demirci de cevabında dedi ki:
-Ben hakkımı helâl ettim Verdiğiniz hediyeyi kabul ettim Fakat işimi, dileğimi senden istemeye gelemem
- Neden gelemezsiniz?
- Çünkü benim gibi bir fakir için, senin gibi bir sultanın tahtını birkaç defa tersine çevirten sâhibimi bırakıp da, dileklerimi başkasına söylemek kulluğa yakışır mı? Namazlardan sonra ettiğim duâlarla beni nice sıkıntılardan kurtardı Pek çok murâdıma kavuşturdu Nasıl olur da başkasına sığınırım? Rabbim, nihayeti olmayan rahmet hazinesinin kapısını, ihsân sofrasını herkese açmış iken, başkasına nasıl giderim? Kim istedi de vermedi? Kim geldi de, boş döndü? İstemesini bilmezsen, alamazsın Huzûruna edeple çıkmazsan rahmetine kavuşamazsın!
Akıl isen nemâzı, çün saâdet tâcıdır
Sen namazı şöyle bil ki, mü'minin mi'râcıdır
Huzura Doğru

Hayvana Yapılan İyiliğe Ücret

Ebu Hureyre (ra) Peygamberimizin (sav) şöyle buyurduğunu anlatır

Bir yolcu, yoluna devam ederken, çok susamıştı Bir kuyuya rastladı İnip ondan su içti Çıktığında bir baktı ki, çok susamış bir köpek dilini çıkarıp susuzluğunu toprak yiyerek gidermeye çalışıyor
Yolcu:
- Bu köpek de benim biraz önce olduğum gibi çok susamış, der
Kuyuya inerek ayakkabısına su doldururak köpeği su içirir Allahu Teala'nın bu çok hoşuna gider, yaptığını muteber sayarak günahlarını affeder

Ashabı Kiram dediler ki:
- Ey Allah'ın resulü! Hayvanlara yaptığımız iyilikte bize ecir, ücrety var mıdır?
Resulullah (sav) buyurdu
- Her canlı hayvana yapılan iyilikte, ecir, ücret vardır

HER ŞEYİN BİR HUDÛDU VARDIR

Ebû Mûsâ'l-Eş'arî (ra)'den rivâyet edilmiştir:
'Her şey için bir hadd vardır İslâm'ın hudûdu da vera', tevâzu', sabır ve şükürdür
Vera' ve tevâzu', işlerin kıyâm ve sebâtına; sabır, cehennem ateşinden kurtuluşa; şükür de, cennete nâil olmaya sebeptir
Hasenü'l-Basrî (ks) hazretleri, Mekke-i Mükerreme'de, Hz Ali (ra)'nin oğullarından, arkasını Kâbe'ye dayayıp insanlara va'z eden bir gence,
'' Dînin sebat ve kıyâmına vesîle olan şey nedir? diye sordu
Genç,
' Vera'dır! dedi
Hasenü'l-Basrî hazretleri,
' Dînin âfeti nedir? diye sordu
Genç,
' Tama'dır, cevabını verdi'
Avâmın verâ'ı, haramdan ve haram şüphesi bulunan şeylerden sakınmaktır
Havâssın verâ'ı, içinde hevâ ve nefs için şehvet ve lezzet bulunan şeylerden sakınmaktır
Havâssın havvâssının verâ'ı ise, içinde kendi irâde ve görüşü bulunabilecek her şeyden sakınmaktır
Hâsılı; avam dünyayı terk ile, havâs cenneti terk ile, havâssın havâssı da, mâsivâyı (Allah'tan gayri her şeyi) terk ile verâ'ı elde eder
__________________

HİLFÜL'L-FUDUL'UN İYİLİĞİ

İslâm öncesi bir tarihte Arabistan'da Fadl isimli üç kişi bir araya gelerek, 'zalime karşı mazluma yardım etmek, aralarında adaletli hakim kılmak' üzere yeminli sözleşme yapmışlardı Zamanla unutulan bu faydalı teşkilat, Peygamber sav'in gençliğinde toplumda görülen bazı haksızlıkları önlemek için, Kureş'in bazı ileri gelenleri tarafından bir vesileyle yeniden kurulmuştu İlk kurucularının isimlerine uygun olarak da 'Fadılların -veya fazilet sahiplerinin- yemini' anlamında 'Hilfü'l-Fudûl' adını vermişlerdi O zaman yirmi yaşlarında olan Rasul-i Ekrem sav de bunun bir üyesiydi
Etkili bir sivil toplum örgütü olan Hilfü'l-Fudûl'ün amacı ise 'Mekke'de zulüm ve haksızlığa uğramış hiç kimse bırakmamak, mazlumun hakkı alınıncaya kadar zalime karşı mazlumla beraber olmak' şeklinde belirlenmişti
Hilfü'l-Fudûl'ün faaliyet günlerinde, Has'am kabilesinden bir adam kızını da alarak Mekke'ye gelmişti Kızı dikkat çekici güzellikteydi Mekke eşrafından Nübeyh b Haccac onu görünce, babasının elinden zorla çekip kaçırdı Has'amlı şahıs:
- Bu adamı bulup yanıma getirecek kimse yok mu? diye bağırıyordu
- Git de derdini Hilfü'l-Fudûl'a anlat, dediler O da Kâbe çevresinde:
- Ey Hilfü'l-Fudûl mensupları! Yetişin imdadıma! diye feryat etti
Örgüt üyeleri kılıçlarını sıyırıp, her yandan koşarak geldiler
- İşte geldik, ne oldu sana? dediler
- Nübeyh bana zulmetti, kızımı elimden zorla çekip götürdü, diye şikayetlendi
Hilfü'l-Fudûl üyeleri hemen adamla birlikte Nübeyh'in evine gittiler, kapısına dayandılar Nübeyh dışarı çıkınca ona çıkıştılar:
- Yazıklar olsun sana! Sen de bilirsin ki, biz haksızlıkları önlemek için sözleşme yapmışızdır Çabuk çıkar kızı!
- Başüstüne Fakat bu gece olsun kızdan faydalanmama izin verin
- Olmaz! Vallahi bir an bile müsaade edemeyiz!
Çaresiz kalan Nübeyh, kızı çıkarıp teslim etti

İLK İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
Hicretin 17 senesinde Halife Hazreti Ömer, ziyaretçi çokluğundan dolayı Resulüllah'ın mescidini genişletmek istemişti Bunun için Türbe-i Saadet'in etrafındaki arsaları istimlak edip mescide katması gerekiyordu
Çevredeki arsa ve ev sahiplerine tekliflerde bulundu:
- Evinizi, arsanızı Resulullah'ın mescidini genişletmek için satın almak istiyorum Kimse malına değerinden aşağısını vereceğimi sanmasın Herkes kıymetini söylesin, gönlünden geçirdiği fiyatı bildirsin Resulullah'ın mescidine zorla alınmış arsa ilave etmeyi düşünmüyorum
Herkes arsa ve evinin değerini söyler, binalar, arsalar satın alınır, Resulullah'ın mescidi genişletilmeye müsait duruma gelir Ancak bir pürüz var Onu da halletmek gerekiyor
- Nedir o pürüz?
Hazreti Abbas Abbas, arsasını satmak istemiyor Mescide de olsa vermeyi düşünmüyor
Halife bizzat meşgul olur, tekliflerini tekrar eder:
- Ya Abbas, arsanın değerinden aşağısını vermeyi düşünmüyoruz Resulullah'ın mescidine böyle zorla alınmış bir arsa ilave etmeyi de uygun bulmuyoruz Şayet verilen fiyat az geliyorsa emsallerinden de fazla fiyat vereyim, arsanı ver de bu iş bitsin Mescid-i Nebi ziyaretçileri içine alacak genişliğe ulaşmış olsun, ihtiyacı karşılayacak hale gelsin
Hayret! Abbas'tan beklenmeyen tavır:
- Hayır, mülk benimse fazla fiyat verseniz de satmak istemiyorum Zorla alacaksanız o başka!
İçinden çıkılmaz bir durum söz konusu olunca Halife olayı mahkemeye intikal ettirir Hakim meşhuk hukukçu Übeyd bin Kab
Taraflar huzurdalar Devletin iddiası:
- Biz yönetim olarak Abbas'a değerinden fazla fiyat verdik, artık diretmemeli, arsasını vermeli ki, Resulullah'ın mescidi ihtiyacı karşılayacak şekilde genişleme imkanı bulsun
Abbas'ın cevabı:
- Arsa benimse, mülküme ben sahipsem, değerinden fazla da verseler vermek istemiyorum Ne para zoruyla, ne de mescide ilave etmek iddiasıyla mülkümü elimden kimse alamaz
Mahkemenin kararı:
- İslam hukukunun gereği kimse başkasının mülküne ve arazisini isterse para zoruyla olsun, alamaz Mescid için de olsa mal sahibini zorlayamaz Abbas'ın mülkü Abbas'ta kalacak, hükümet istimlak için zorlamayacaktır
Mahkemenin tartışma götürmez bu kararı kesinleştikten sonra taraflar kalkıp gitmek üzere kapıya yönelmişken bir ses işitilir Bu ses Abbas'tan başkasının sesi değildir
Bakın ne diyor Abbas:
- Ya Übey, mahkeme bitmiş, karar kesinleşmiştir değil mi?
- Evet mahkeme bitmiş, karar kesinleşmiştir Kimse senin arsanı fazla fiyat vererek de olsa zorla alamaz
- Öyle ise der, şimdi beni dinleyin Mahkemenize açıkça ifade ediyorum Arsamı şu andan itibaren Resulullah'ın mescidine ilhak edilmek üzere hibe ediyorum Hem de tek kuruş almadan, hiçbir maddi menfaat beklemeden Hepiniz şahit olun, parayla alınamayan arsam, hiçbir karşılık verilmeden Resulullah'ın mescidine hibe edilmiştir ve mülk bu andan itibaren halifenin tasarrufuna girmiştir
Übeyd bin Kab'ın sorusu:
- Ey Abbas, neden böyle bir tutumu tercih ettin? Önce aşırı fiyatla da olsa vermedin, şimdi ise parasız hibe ediyorsun?
Abbas'ın kitaplık çapta cevabı tek cümleden ibaret:
- İslam'ın insan haklarına gösterdiği saygıyı dünyaya duyurmak için!

KAYNAK: Şahin, Ahmed, Yaşanmış Örnekleriyle Aradığımız İslam, Zaman Cep Kitapları, 3, Feza Gazetecilik, İstanbul 2001